Erfbelasting besparen voor de volgende generatie? Vergeet je kleinkinderen niet

Veel ouders gaan ervan uit dat hun nalatenschap vanzelf goed terechtkomt bij hun kinderen. En als je geen testament hebt opgesteld, bepaalt de wet inderdaad wie je erfgenamen zijn. Toch wordt daarbij vaak een interessante fiscale kans gemist. Door ook je kleinkinderen mee te nemen in je nalatenschapsplanning, kun je soms duizenden euro’s aan erfbelasting besparen. Juist wanneer je partner al is overleden en er inmiddels kleinkinderen zijn, kan een goed opgesteld testament een groot verschil maken.

De situatie zonder testament

Stel: je bent langstlevende ouder en laat een schuldenvrije woning achter met een waarde van € 750.000.

Je laat drie kinderen en negen kleinkinderen achter. Omdat er geen testament is opgesteld, geldt de wettelijke verdeling. Je kinderen erven ieder een gelijk deel van de nalatenschap. Je kleinkinderen erven in deze situatie niets rechtstreeks.

De nalatenschap wordt als volgt verdeeld:

Kind 1 ontvangt    € 250.000
Kind 2 ontvangt   € 250.000
Kind 3 ontvangt   € 250.000

Na toepassing van de vrijstelling voor kinderen (€ 25.490 in 2026) betaalt ieder kind ongeveer € 29.483 aan erfbelasting.

De gezamenlijke erfbelasting bedraagt daarmee:

3 × € 29.483 = € 88.449

Een aanzienlijk bedrag dat rechtstreeks naar de Belastingdienst gaat.

Wat verandert er als je de kleinkinderen meeneemt?
Stel nu dat je wel een testament hebt opgesteld. Daarin is opgenomen dat ieder kleinkind een legaat ontvangt ter grootte van de vrijstelling voor erfbelasting. In 2026 bedraagt deze vrijstelling voor kleinkinderen € 25.490.

Bij negen kleinkinderen wordt dan eerst uitgekeerd:

9 × € 25.490 = € 229.410

Omdat deze bedragen volledig binnen de vrijstelling vallen, betalen de kleinkinderen hierover geen erfbelasting.

De resterende nalatenschap bedraagt vervolgens:

€ 750.000 – € 229.410 = € 520.590

Dit bedrag wordt daarna verdeeld over de drie kinderen:

Kind 1 ontvangt € 173.530
Kind 2 ontvangt € 173.530
Kind 3 ontvangt € 173.530

Na toepassing van de vrijstelling resteert per kind een belastbare verkrijging van € 148.040. Daarmee blijft de volledige verkrijging binnen de eerste belastingschijf van 10%.

De erfbelasting per kind bedraagt daardoor ongeveer:

€ 14.804

De totale erfbelasting komt daarmee uit op:

3 × € 14.804 = € 44.412

De negen kleinkinderen ontvangen gezamenlijk € 229.410 en betalen hierover geen erfbelasting.

Wat levert dit op?

Het verschil tussen beide situaties is aanzienlijk.

Zonder testament betalen de drie kinderen gezamenlijk:

€ 88.449 aan erfbelasting

Met legaten aan de kleinkinderen betalen de drie kinderen gezamenlijk:

€ 44.412 aan erfbelasting

De kleinkinderen betalen in dit voorbeeld geen erfbelasting, omdat hun verkrijging volledig binnen de vrijstelling valt. De totale erfbelasting daalt daarmee van € 88.449 naar € 44.412.

Dat betekent een belastingbesparing van:

€ 88.449 – € 44.412 = € 44.037

Oftewel: door de vrijstellingen van de kleinkinderen slim te benutten, blijft ruim € 44.000 extra binnen de familie. Dat komt neer op bijna € 4.900 per kleinkind.

Een relatief kleine aanpassing met grote gevolgen

Veel mensen hebben geen testament omdat zij ervan uitgaan dat alles automatisch goed geregeld is. En juridisch gezien klopt dat vaak ook. Maar fiscaal gezien laat je daardoor soms onnodig geld liggen.

In dit voorbeeld zorgt één relatief eenvoudige aanpassing ervoor dat een groot deel van de nalatenschap niet in de hogere belastingschijf terechtkomt. Daardoor blijft er meer vermogen over voor je kinderen en kleinkinderen.

Met andere woorden: hetzelfde vermogen komt terecht bij dezelfde familie, maar er gaat aanzienlijk minder naar de Belastingdienst.

Is jouw testament nog actueel?

De geboorte van kleinkinderen verandert meer dan alleen je gezinssituatie. Het kan ook gevolgen hebben voor de manier waarop je vermogen straks wordt verdeeld.

Wat ooit een logische regeling was, hoeft vandaag niet meer de meest voordelige oplossing te zijn.

Door je testament periodiek tegen het licht te houden, voorkom je dat fiscale voordelen onbenut blijven. Soms kan een relatief kleine aanpassing al tienduizenden euro’s aan erfbelasting schelen.

Wil je weten of jouw huidige testament nog aansluit bij je situatie? Neem gerust contact met ons op. We kijken graag met je mee, vanuit cijfers en strategie.